Wat je moet weten over de Bitcoin Cash-fork

Wat je moet weten over de Bitcoin Cash-fork

Zit je ‘in’ Bitcoin (BTC), dan heb je misschien stress over de komende hard fork geïnitieerd door Bitmain, een maker van zogenaamde ASICs (application specific integrated chip) en tevens bezitter van een grote mining-pool. De munt die na de hard fork ontstaat, heet Bitcoin Cash of BCC. Voorheen heette het initiatief overigens Bitcoin ABC, extra handig voor de verwarring.

Op moment van schrijven is de werkelijke ondersteuning voor de hard fork overigens klein. De enige miningpool die BCC nu ondersteunt, is de ViaBTC BCC-pool en die heeft een hashrate die niet boven de 0,26 procent van het totale netwerk uitkomt. Viel deze hele zaak niet samen met de eerder aangekondigde soft fork UASF (user activated soft fork), dan was deze fork waarschijnlijk over het hoofd gezien.

Waarom?

De reden dat Bitmain hiermee begon was dat het bedrijf het niet eens was met de koers die bepaald werd door het grootste deel van de ontwikkelaars, mining pools en exchanges met de zogenaamde New York Agreement. Deze verandering had betrekking op een verandering in de Bitcoin-code, namelijk de stap richting SegWit (Segregated Witness) en eind van het jaar de verdubbeling van de grootte van de blokken in de blockchain (van 1 naar 2 megabyte). Daarom besloot Bitmain naar een versie van Bitcoin zonder SegWit te gaan, maar met blokken die maximaal 8MB groot zijn.

Bitcoin Cash-waarde in Bitcoin om 14:01 uur op 31 juli 2017

Op het moment van schrijven is één BCC 0,1 BTC waard in de zogenaamde Futures-markt op ViaBTC. Dit betekent dat de waarde waarop door investeerders gegokt wordt, op dit moment 10 procent is van die van een bitcoin. Wat gaat er dan gebeuren met de waarde van een bitcoin als BCC op 1 augustus 14:20 Centraal Europese tijd gesplit wordt? Dat weet niemand.

Ook is de werkelijke ondersteuning voor BCC nu nog heel laag en ondanks dat Bitmain iets heeft verzonnen om de moeilijkheidsgraad van het vinden van een blok softwarematig aan te passen, kan dit pas nadat één blok op de nu ontstane blockchain van BCC gedolven is. Dat kan dus wel even duren.

‘Ik wil Bicoin én Bitcoin Cash!1!!’

Oké, je hebt bitcoins en wil ook BCC! Dat kan toch? Ja dat kan! De voorgaande uitleg was even nodig. Saai, misschien, maar dan heb je pech.

Ik ga er vanuit dat je bitcoins óf op een eigen wallet hebt staan óf op een online wallet/exchange. Als je bitcoins op een eigen (hardware)wallet hebt staan, dan zit je in principe goed. Maar het is (nog) wel een gecompliceerd verhaal om later BCC in een BCC-wallet te krijgen. Het zou kunnen dat bepaalde wallets een optie krijgen om met een simpel schuifje te switchen tussen de blockchains, maar vooralsnog is dat niet zo.

Als je je coins op een exchange hebt staan, dan moet je echt even checken hoe het met hun ideeën rond de hard fork staat. Een heel bekende en voor velen goed toegankelijke exchange als Coinbase doet niet mee aan een split en geeft hun klanten ook geen BCC. Ze leggen overigens wel netjes uit dat je je bitcoins het beste op een normale wallet kunt zetten als je wel eventueel wil profiteren in de toekomst.

Sommige andere exchanges doen wel mee, maar zijn nog wat vaag over de hoeveelheid BCC je zou krijgen ten opzichte van het aantal BTC dat je bij de betreffende exchange hebt staan. Grote bekende Kraken doet in ieder geval wel mee. Het Nederlandse BL3P (van Bitonic) ondersteunt BCC in eerste instantie niet, maar volgt de ontwikkelingen wel. Net als meerdere exchanges zal het een snapshot maken van alle gebruikers en die in de toekomst eventueel BCC toekennen, maar als je er direct gebruik van wil maken adviseren ook zij het eerst op een eigen wallet te zetten. Voor een volledige lijst, zie ook 99bitcoins.com.

Oké, ik gooi het in een wallet en dan?

Er zijn verschillende wallets, maar de bekendste zijn wellicht Bitcoin QT en Electrum. Bitcoin QT wordt vooral door mensen gebruikt die een full node willen zijn en je moet er dus de hele Bitcoin-blockchain voor downloaden. Niet handig als je snel een eigen wallet wil gebruiken.

Een zogenaamde light wallet bespaart een hoop tijd, zoals Electrum. De ontwikkelaars van Electrum hebben een uitgebreide uitleg neergezet op hun site over hoe BCC te claimen in de toekomst.

De enige manier om je BCC’s te claimen is namelijk door de privésleutel of je seed te importeren in een BCC-wallet. Maar zoals altijd: doe dit niet zomaar. Denk. Na. En lees.

Vanuit Electrum kun je je de seed of ‘zaad’ inzien via het Wallet of Portemonnee-menu. Via datzelfde menu kun je je privésleutels of private keys exporteren. Op die manier kan iedereen die de sleutels ziet je bitcoins stelen.

Dus eerst: verplaats je bitcoins na de fork (1 augustus 2017, 14:20 uur Nederlandse tijd, maar wacht daar sowieso nog een x aantal uur of dag mee zodat het eerste blok van de BCC-chain gedolven is) naar een BCC-portemonnee. Doe dit nadat je al je bitcoins vanuit je wallet hebt verplaatst naar een NIEUWE wallet. Helemaal nieuw aangemaakt, bij Electrum gewoon ‘nieuw/herstel’ om een nieuwe wallet aan te maken met een nieuwe naam.

Pas als al je bitcoins op je nieuwe wallet staan én je 100 procent zeker weet dat je bitcoins in je nieuwe wallet zitten, dan is het balletje naast je transactie groen (dat kan meerdere uren duren, zeker als het druk is!).

Als dit allemaal gebeurd is, kun je het liefst op een andere computer de seed of de private keys importeren in je BCC-wallet.

Scam Galore

Uiteraard proberen minder lieve mensen hier een slaatje uit te slaan. Er worden verschillende BTC-to-BCC-converters aangeboden. Dit zijn scams. Trap er niet in. Samenvattend: zet je bitcoins op een vertrouwde exchange die beide coins gaat ondersteunen (minder veilige optie, maar misschien wel makkelijker) of doe de Electrum-truc.

Maar bij alles: maak backups van je wallet.dat-bestand(en), schrijf je seeds op, bewaar alles offline en stop het in een kluis.

Dan nog een laatste advies: als je alles zelf in de hand wil houden en er niet zo veel ervaring mee hebt, probeer dan eerst met kleine hoeveelheden. Zet 0.001, of ongeveer 2,50 euro, in een nieuwe wallet en test hiermee je acties die je moet ondernemen met seeds en private keys. Ging dat allemaal goed? Veilig gevoel? Ga dan aan het grote werk. En hou in je achterhoofd: als het druk is, kan het soms echt lang duren voor een transactie doorgekomen is. En echt lang kan in de uren lopen, soms zelfs dagen, als je transactiefee te laag is (check bij Bitcoinfees hoe lang het duurt bij een bepaalde hoeveelheid Satoshi’s).

Nog één ding

[update 1 augustus, 8:56] Ik krijg vragen over de blockchain en hoe het kan dat je transacties in de BCC-blockchain blijven bestaan als je je bitcoins in de BTC-blockhain verplaatst (bijvoorbeeld door ze naar een andere Electrum-wallet te sturen na de split). Dat komt doordat alle eerdere transacties op de oude Bitcoin-blockchain plaatsvonden en al die transacties staan dus ook in de BCC-blockchain. Zonder in details te treden: Bitcoin Cash heeft een beveiliging ingebouwd zodat transacties die op de normale Bitcoin-blockchain plaatsvinden, niet ook in het begin op de BCC-chain worden opgenomen. Hierdoor blijven je private keys en de daaraan gekoppelde transacties uit het verleden bestaan.

MtGox, Bitcoins en witwassers: een modern detectiveverhaal

MtGox, Bitcoins en witwassers: een modern detectiveverhaal

Bijna iedereen die ‘in’ bitcoins zat begin 2014 bezat waarschijnlijk ooit munten bij de grootste Bitcoin-exchange tot dan toe: Mt. Gox. Iedereen die nog nooit van Bitcoin had gehoord, wist nu dat er heel veel geld gestolen was bij dat handelshuis, namelijk 850.000 bitcoins, toen zo’n 450 miljoen dollar waard. Een in Japan woonachtige Fransman en eigenaar van Mt. Gox werd verantwoordelijk gehouden. Hij werd opgepakt en een langdurig proces volgde.

“#MtGox #Bitcoin thief arrested in Greece yesterday. Props to all the people who have worked on this incl. @nikuhodai” tweete de eerder genoemde Fransman Mark Karpeles om 18:46 uur woensdagavond, 26 juli 2017.

Niet veel later om 19:52 uur een tweet van WizSec, een Bitcoin Security Specialist die sinds de Mt. Gox-hack bezig was met onderzoek naar de diefstal. “Breaking open the MtGox case (comments on today’s news):” met vervolgens een link naar een blogpost van de firma.

Het hele circus begon allemaal een dag eerder, dinsdag aan het eind van de dag: BTC-e.com, een oude en grote Russische exchange voor heel veel verschillende digitale munten waaronder Bitcoin, had een storing. Het zou gaan om niet-gepland onderhoud, meldde de site in een tweet.

In zijn lange bestaan sinds juli 2011 was BTC-e altijd een vrij grote speler, maar qua uiterlijk bleef het een site zonder innovatie en hij behield al die jaren zijn archaïsche looks. BTC-e had verder een populaire ‘troll-box‘ waar mensen ongegeneerd zin en onzin de wereld in konden slingeren. De eerste 4 jaar had de site veel problemen met DDoS-aanvallen, maar dat leek de afgelopen drie jaar sterk teruggedrongen. Maar goed, ondanks alles: storingen kunnen ontstaan en in eerste instantie wachtten de gebruikers van BTC-e dan ook ‘rustig’ af naar aanleiding van de tweet van het bedrijf.

De volgende ochtend werd het gevoel in Europa toch wat minder. Wat zou er gebeurd kunnen zijn? En omdat elke transactie die ooit op het Bitcoin-netwerk gedaan wordt zichtbaar is, kregen velen op Twitter extra stress: er zouden ruim 66 duizend bitcoins verplaatst zijn sinds het moment dat de exchange uit de lucht ging. Of het om munten uit de virtuele portemonnees van BTC-e ging, was – en is – nog niet bekend.*

Op hetzelfde moment meldde persbureau Reuters dat Alexander Vinnik opgepakt was in Griekenland. De 38-jarige Rus werd verdacht van het witwassen van 4 miljard dollar. De gearresteerde man bleek een van de oprichters van BTC-e.

Dat is wel heel veel toeval. Twitter explodeerde, nou ja, binnen een bepaalde groep. Reddit ging los en fora van bezitters van cryptovaluta deden ook een duit in het zakje. Normale nieuwssites berichtten voornamelijk over een gearresteerde Rus die 4 miljard had witgewassen sinds 2011 door gebruikt te maken van de digitale munt Bitcoin. En daarmee was voor de normalemensenwereld weer even duidelijk dat cryptogeld stout is en iedereen kan weer rustig gaan slapen.

Maar die tijd is voorbij en het is belangrijk hier kennis van te nemen. En dat kennisnemen kan zelfs een stuk interessanter worden doordat WizSec een heel blog wijdt aan het onderzoek; een reconstructie van een misdaad of reeks misdaden.

WizSec windt er geen doekjes om: “Vinnik is onze belangrijkste verdachte bij de Mt. Gox-diefstal (of het witwassen van de opbrengst daarvan). Dit is het resultaat van jaren werk van verschillende onderzoekers die allemaal dezelfde uitkomsten delen. Iedereen moest zijn mond houden om geen verdachten te alarmeren.”

Deze eerste blogpost van WizSec sinds de arrestatie van Vinnik is voornamelijk een samenvatting van wat er tot nu toe gebeurd is, te beginnen bij het eerste debacle bij Mt. Gox dat hiermee te maken heeft in 2011. De privésleutels van een zogenaamde hot wallet waren gestolen. Heel kort uitgelegd: een bitcoinportemonnee van een computer die op internet aangesloten was, was gejat. Dit stelen bestond uit het simpelweg kopiëren van het wallet.dat-bestand. Alsof je een Word-document kopieert en aan een vriend(in) geeft.

Met de kopie konden de dieven ongestoord alle bitcoins binnenkrijgen en gebruiken die naar de aan de wallet.dat gekoppelde bitcoinadressen gestuurd werden zonder dat Mt. Gox het doorhad. In de daaropvolgende jaren werd op die manier steeds een beetje geld in vorm van bitcoins weggesluisd. Deze munten werden naar bitcoinportemonnees beheerd door Vinnik gestuurd. Medio 2013 waren er zo’n 630.000 bitcoins gestolen van Mt. Gox.

1000 USD per bitcoin op 27 november 2013. Saillant detail: BTC-e staat op 912

Maar dat was niet alles. Doordat de sleutels van de wallet.dat gedeeld waren, werden adressen vaker gebruikt en dit zorgde voor fouten binnen de systemen van Mt. Gox waardoor sommige uitgaven door de dief als stortingen bij Mt. Gox gezien werden. Hierdoor vergrootte de min op de balans nog eens met 40.000 bitcoins bij de geplaagde exchange doordat de coins terechtkwamen bij gebruikers van Mt. Gox. Fijntjes schrijft WizSec dat niemand dit blijkbaar even gemeld had.

Nadat de munten in de wallets van Vinnik terechtkwamen, werden de meeste coins doorgesluisd naar BTC-e en vervolgens verkocht of witgewassen. Zo’n 300.000 bitcoins eindigden volgens WizSec bij BTC-e. Andere munten kwamen op andere exchanges terecht. Ook bij Mt. Gox zelf.

De wijze waarop een deel van het kapitaal naar BTC-e verplaatste, namelijk naar interne opslagadressen van BTC-e, wijst op een relatie tussen de exchange en Vinnik. Ook gestolen fondsen van andere diefstallen werden via BTC-e verhandeld.

Uiteindelijk kon Vinnik geïdentificeerd worden als dader bij het witwassen van bitcoins via BTC-e doordat hij een deel van de munten terug naar Mt. Gox had gestuurd. Die Mt. Gox-rekening kon gelinkt worden een online-identiteit ‘WME’ van Vinnik omdat hij op het populaire bitcoinforum ‘Bitcoin Talk’ gewag gemaakt had van munten die van hem gestolen waren.

Hiermee is Vinnek als witwasser geïdentificeerd, maar niet als hacker of dief. WizSec schrijft daarover: “mogelijk heeft hij [Vinnik] goedkope munten van dieven gekocht die aan hem werden aangeboden via een witwasdienst. Hij is hoe dan ook een cruciaal puzzelstukje omdat hij vermoedelijk wist met wie hij handelde en voor wie hij witwaste”.

Het is de hoop van de onderzoekers dat nu ook overige verdachten naar voren zullen komen. Verder beloven de onderzoekers binnenkort meer details vrij te geven over de zaak.

Op het blog staat een bestand met een zogenaamde flow chart van alle relaties tussen de verschillende bitcoinadressen, wat nogmaals duidelijk maakt dat alles wat in de blockchain van Bitcoin staat, gevolgd kan worden.

Update: inmiddels is er een verklaring van het US Department of Justice waarbij zowel Vinnik als BTC-e als crimineel worden weggezet. Wat dit betekent voor niet-witwassende gebruikers van BTC-e is vooralsnog niet duidelijk. De Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN) heeft in niet mis te verstane woorden te kennen gegeven dat iedereen die in de VS handelt en niet de juiste papieren heeft, op vervolging kan rekenen: “We will hold accountable foreign-located money transmitters, including virtual currency exchangers, that do business in the United States when they willfully violate U.S. AML laws.”

* althans niet bij het normale publiek, we wachten af…

Amerikaanse SEC gaat ICO’s in de gaten houden

Amerikaanse SEC gaat ICO’s in de gaten houden

Het was te verwachten: nadat er al zo’n 1,2 miljard dollar (!) in online fondsenwerving is gestoken via een volstrekt ongereguleerde markt, heeft de Amerikaanse Securities and Exchange Commission dinsdag besloten dat deze manier van fondsen aantrekken beter in de gaten gehouden moet worden.

Het gaat hier om zogenaamde initial coin offerings, een markt die sinds begin dit jaar geëxplodeerd is. Volgens de SEC, de AFM of FSMA van de Verenigde Staten, staat een ico over het algemeen gelijk aan een initial public offering, ofwel aandelenuitgifte.

De SEC komt tot de conclusie dat het grootste deel van de ico’s uiteindelijk precies hetzelfde is als een uitgifte van normale effecten. Daarom valt een ico ook onder het toezicht van de SEC en moet een platform dat zich op deze manier in de markt wil zetten, zich bij de SEC registreren.

Het onderzoek van de SEC wat hieraan ten grondslag ligt, richt zich voornamelijk op de problemen die ontstonden rond The DAO, de uitgifte van digitale tokens die deelnemers stemrecht gaven binnen een digitale autonome organisatie. Deze organisatie werd kort nadat het een equivalent van op dat moment zo’n 168 miljoen dollar aan Ether (een digitale munt vergelijkbaar met Bitcoin, maar dan met meer mogelijkheden) wist op te halen, gehackt. Of niet, maar dat is vooral een verschil van interpretatie.

De bevindingen uit het rapport van de SEC stellen dat de tokens die verkocht werden tijdens de crowdfundactie van The DAO gewoon effecten waren en ook als zodanig behandeld moeten worden. Dit betekent dat een dergelijke actie zich eerst had moeten registreren en alle benodigde informatie aan de SEC had moeten overhandigen. Op die manier kan de SEC garanderen dat investeerders de juiste informatie van te voren krijgen. Daarvoor had The DAO zich moeten registreren als

De The DAO wordt niet vervolgd omdat het gaat om een nieuwe, innovatieve technologie. De organisatie ziet het wel als waarschuwing aan de industrie en deelnemende markten. Het is binnen de crypto-industrie ook geen verrassing dat de SEC hiermee aan de slag gegaan is. Het is ook een van de redenen dat verschillende ICO’s aangeven dat investeerders niet uit de Verenigde Staten mogen komen.

De SEC stelt dat per geval gekeken moet worden of het inderdaad om een uitgave van tokens gaat die vergelijkbaar zijn met aandelen. The DAO was dat wel volgens de SEC omdat het investeerders een mogelijke winst op hun investering bood. Veel bedrijven die een ICO gebruiken om geld binnen te halen, zien hun ICO’s niet als effecten of aandelen omdat ze de houders ervan geen winst of verlies in het vooruitzicht stellen; ze zoeken slechts naar investeringsgeld. De angst om de SEC liet veel uitgevers van ICO’s al op voorhand besluiten officieel geen tokens in de VS te verkopen.

Dit oordeel van de SEC komt voor vrijwel niemand in de crypto-wereld als verrassing. Of hiermee de house aan ICO’s ook een halt toegeroepen is, is onduidelijk. De vraag naar valide juridisch erkende documenten binnen de crypto-wereld zal de komende tijd vermoedelijk sterk toenemen.

Wel zorgde de uitspraak voor een koersval, maar of dat rechtstreeks aan de uitspraak te wijten is, is niet duidelijk. Sterke stijging of daling van de koersen is de afgelopen maanden zeer gebruikelijk in de crypto-wereld.

Gratis geld! Nu! (En waarom je bank verdwijnt)

Gratis geld! Nu! (En waarom je bank verdwijnt)

Zo klonk het jaren geleden in mijn oren: je kon gewoon met je computer gratis geld ‘maken’. Bitcoins heetten die dingen. Hoe het precies werkte, interesseerde me eerst niet zo veel. Toch begon het al snel te kriebelen: dit is meer dan alleen maar goudzoeken.

Het is ergens eind 2011, een rustige tijd van het jaar. Donker, maar er is een lichtpuntje: je kunt zomaar gratis geld maken op je eigen computer! Wel wat vaag, maar toch. Ik downloadde een programmaatje en… Niets. 0.00000000 BTC bleef er staan. Stom. Programma weer verwijderd.

Een jaar later, weer december, weer tijd over. Aha! Dat programmaatje was niet waarmee je geld kon maken, daarvoor had je een ander programma nodig. En jawel, ik zette mijn eerste schreden op het pad van de miners. Ofwel de goudzoekers van onze tijd. Snel ging het niet en een Bitcoin, want daar hebben we het natuurlijk over, was te weinig waard om mijn computer daarvoor drie keer zoveel energie te laten verstoken. Ik wist toen in weken computertijd iets van 2,5 euro, een 0.00nogwat BTC, bij elkaar te sprokkelen.

Nu zijn er misschien een aantal woorden voorbij gekomen die je niet kent: miner, Bitcoin en BTC. Dat is niet erg, want het zijn ook vrij nieuwe woorden. Voor ik ze verder uitdiep, even terug naar mijn gepruts in 2012. Want dat was het. Ik had drie woorden opgevangen: ‘zelf geld maken’, en dat bleek voldoende om me aan te zetten allemaal regels code te kopiëren van internet om zo mijn videokaart (dat ding wat normaal beelden op je beeldscherm tovert) te laten rekenen, aan transacties die gedaan zijn op blokken van de blockchain van Bitcoin.

Mythische bedenker

Maar wat ik deed, dat was me eigenlijk volstrekt onduidelijk. En dat terwijl het toch echt uitgelegd staat in het artikel dat Satoshi Nakamoto, het pseudoniem van de nog steeds onbekende bedenker van Bitcoin, schreef in 2008. De titel van het artikel is: “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System“. De eerste zin van dat artikel luidt: ‘Een pure, peer-to-peer-versie van elektronisch contant geld dat online betalingen mogelijk maakt die direct van de ene naar de andere partij gestuurd worden zonder eerst via een financieel instituut te gaan.’

Deze eerste zin is voor de gemiddelde leek, wat praktisch iedereen toen was, lastig om te doorgronden, ondanks dat de woorden op zich niet onbegrijpelijk zijn. Waarom zou je geen financieel instituut meer willen? Behalve dan een enkele libertariër die het liefst alle instituten de nek omdraait. En wat heeft peer-to-peer-technologie ermee te maken, iets wat de meesten alleen kennen van het downloaden van films. Daarna gaat het verder met termen als: ‘digitale handtekeningen’, ‘voorkomen van dubbel-uitgeven’, ‘timestamps’, ‘transacties die gehasht* moeten worden’,  ‘proof-of-work’, ‘langste keten’, ‘cpu-kracht’, ‘aanvallers voor zijn’, ‘nodes*‘, ‘berichten die worden uitgezonden’. Veel terminologie is op zich voor mensen die iets meer met computers doen niet onbekend, maar de combinatie daarvan, daarin zit hem de genialiteit van het Bitcoin-netwerk. Het lost namelijk het ontbreken van een vertrouwde derde partij op en het probleem dat digitale zaken makkelijk gekopieerd kunnen worden, iets wat zeker met elektronisch geld geen overbodige luxe is.

Wat is Bitcoin?

Dan weet je nu wat het is, die Bitcoin en de achterliggende techniek die niet veel later tot blockchain omgedoopt werd: digitaal vertrouwen, dat is het. We stellen ons als mens niet snel de vraag hoe iemand te vertrouwen, als mens weten we hoe dat werkt: je staat naast een ander mens. Die andere persoon geeft je 20 euro. Dan weet je 100 procent zeker dat je die 20 euro hebt gekregen. Dit is heel lastig uit te voeren op internet, maar het is oh zo nodig. Dus in plaats van te vragen hoe het werkt, had ik moeten vragen: welk probleem lost [de] blockchain, of toen nog Bitcoin, op?

‘Bitcoin is geen systeem van krediet, of schuld. Het is ook geen bedrijf of wat dan ook. Het is digitaal contant geld met een eigen waarde zonder dat daar een derde partij voor nodig is. Direct, zonder tussenkomst van anderen.’ Zo legt Andreas Antonopoulos, een van de voorvechters van Bitcoin van het eerste uur, het graag uit in zijn talks. Hij stelt het heel simpel: het wordt steeds moeilijker dingen met contant geld te betalen en tussen elke betaling zit een bedrijf of een keten aan bedrijven. Bij Bitcoin is dat niet het geval. Niemand kan een bitcointransactie tegenhouden. Ook niet als er een regering of bedrijf is die wil dat die transactie niet plaatsvindt om wat voor reden dan ook. Het gaat Antonopoulos in eerste instantie om vrijheid en dat we ons zeer bewust moeten zijn van de vrijheid die we inleveren door ons over te leveren aan zo veel derde partijen die met ons geld omgaan en onze privacy. Partijen die we allemaal vertrouwen, totdat het misgaat of een regime sterk van karakter verandert. En dat dit ook bij ons kan gebeuren, is helaas zeer goed duidelijk geworden met de verkiezing van Trump.

Zo dacht ik zelf dus nog niet na over blockchain in het begin, namelijk het oplossen van de vertrouwenskwestie. Toch was me al snel duidelijk dat het meer was dan geld alleen. Klein voorbeeld: wat ik heel gaaf vond en vind, is dat elke transactie op internet te volgen is. Je kunt elke transactie die ooit gedaan is inzien op de blockchain. Dat is waar ik begon. Dat wilde ik snappen, maar achteraf had dit geen betekenis zonder begrip van online vertrouwen tussen onbekende partijen.

 

De Wiebelende Cijfertjes: Forex Trading Kraken

Fast foward naar nu

Inmiddels zijn we een jaar of vijf verder en hebben honderden ouderwetse bedrijven zich gebogen over de gebruiksmogelijkheden van blockchains. Daarnaast zijn er duizenden nieuwe bedrijven, bedrijfjes en instellingen ontstaan die bezig zijn met blockchains en sommige van die ontwikkelingen zullen uiteindelijk heel belangrijk worden voor ons normale stervelingen. Alles wordt verbonden. Alles.

Laat dit rustig op je inwerken. Alles is toch al verbonden? Ja, heel veel is al verbonden en met het Internet of Things wordt dat steeds meer. Maar de ijskast laten betalen aan de supermarkt vergt nog heel wat stappen, al te beginnen in welk land je woont, welke stad, welke supermarkt je gebruikt, wat voor betalingen die accepteert, etc. etc. Via blockchaintechnologie, ja ik gooi hem er gewoon in, kan dat in de toekomst zonder gedoe. De hele transactie, dus ook de boodschappen zelf, kunnen eraan gekoppeld worden. En die weer aan andere benodigde transacties, zoals directe verrekening van btw en accijns. De grootgrutter hoeft de btw-boekhouding niet meer te doen, dat gaat rechtstreeks naar de schatkist. En niet alleen dat, stel de parkeertijd van de zelfrijdende bestelbus die de goederen bezorgt kan zo bijgehouden worden om vervolgens via een microtransactie naar de gemeente parkeergeld te betalen. Ah, de gemeente. En het rijk. En wat al niet meer. Alles is in die zin te automatiseren en dat klinkt sommigen misschien als muziek in de oren: niet meer zelf nadenken, alles door het systeem laten doen.

Maar het idee van ‘geen banken meer nodig om iemand via internet te betalen, alsof je cash gebruikt’, wordt zo wel heel snel overboord gegooid. De mens is dan überhaupt niet meer nodig voor transacties. Zo kun je zelfs volledig autonome bedrijven oprichten waar naderhand geen mens meer aan te pas komt. Dat zorgde tot nu toe overigens voor een paar grote zeperds, maar het kán.

Ponzi’s en louche zaakjes

Als ik dit zo opschrijf, begrijp ik heel goed waarom ik niet begreep waarom het zo interessant was. Wel voelde ik een bepaalde kriebel, iets in je achterhoofd dat aangeeft: hier is iets mee. De meesten in mijn omgeving vonden dat ik naar een ouderwetse Ponzi aan het kijken was, ofwel klinkklare oplichting. Mensen associeerden Bitcoin met duistere zaakjes en daarmee was de kous af. Pas veel later kwam ik in contact met mensen die er dieper inzaten en ook echt met bepaalde toepassingen bezig waren die heel veel verder gingen dan hopen of je Bitcoin of vergelijkbare cryptomunt meer geld waard werd.

En toch wist nooit iemand uit te leggen waarom dat idee van die blockchain zo ontzettend ingenieus en interessant is. Dat lag ook zeker aan het feit dat ik nooit de goede vraag stelde, maar alleen de eerder genoemde  ‘hoe werkt het’-vraag. Dat laatste was misschien ook niet zo gek. In die begintijd sprak ik nooit met mensen die de waaromvraag nog moesten stellen. Ik vermoed zelfs dat velen daar eigenlijk niet zo mee bezig waren. Het was dan ook een turbulente tijd met bijzonder interessante types, soms zelf met ruzies die tot ouderwets handgemeen leidden.

Nu we de waaromvraag beantwoord hebben, komt de volgende stap: het begrijpen hoe diep dit op onze levens kan ingrijpen. Begrijp me niet verkeerd: ik denk dat er heel veel praktische kanten zitten aan het gebruik van deze technologie en afgeleiden daarvan. Wel maak ik me zorgen om de gretigheid waarmee bepaalde regeringen de technologie omarmen. Estland was er vroeg mee, maar nu wil Dubai als eerste een volledig op de blockchain gebaseerd systeem hebben om het land te besturen. Laten we uitgaan van nobele intenties, maar met even verder denken kan het aardig grimmig worden.

Toekomst

Voordat iedereen nu bang wordt voor blockchaintechnologie: laten we vooral in gesprek blijven over wat we zien als wellicht mooie ideeën en plannen en wat niet. Bitcoin werd bedacht om transparant te zijn en als we in die gedachte verder gaan, dan kan een idee met voldoende openheid veel praktische voordelen opleveren.

Zo is er een bedrijf in Nederland dat huizen koopt met meerdere eigenaren en vervolgens verhuurt en de huurpenningen verdeelt onder de verschillende huiseigenaren. Er zijn vergevorderde plannen om journalisten via een bepaalde blockchain veiliger hun werk te laten doen in landen waar het niet zo nauw genomen wordt met censuur en erger. Of het idee om donaties aan daklozen te doen via een blockchain zodat de donateurs weten dat het geld niet aan de strijkstok blijft hangen maar terechtkomt bij de mensen waar het voor bedoeld is. Of voor een eerlijkere verdeling van voedsel. Of een veiliger internet-of-things. Of een betere afhandeling van rechten van musici en andere rechthebbenden. Of worden er een soort van banken opgericht waarbij iedereen een rekeningnummer kan aanmaken. Iedereen, zonder dat je daar iets van legitimatie voor nodig hebt. Direct. En je kunt ook nog wisselen tussen allerlei munten en ‘normale’ valuta. Ja, het gaat best rap.

Maar eerlijk is eerlijk: lang niet alles moet in een blockchain gepropt worden. Nu is de tijd te experimenteren en fouten te maken. En die worden gemaakt. Veel, heel veel. Maar in mijn ogen: liever nu dan als we alles er zomaar klakkeloos mee op willen lossen.

* Hash: toegevoegd aan Dikke Van Dale in 2009
* Node: voorlopig toegevoegd aan Dikke Van Dale 2017