Christie’s verkoopt ‘onvervangbaar’ digitaal kunstwerk

Christie’s verkoopt ‘onvervangbaar’ digitaal kunstwerk

Veilinghuis Christie’s heeft sinds 25 februari 2021 iets bijzonders in de etalage staan: een digitaal kunstwerk als non-fungible token of NFT. Ofwel een onvervangbaar digitaal kunstwerk. Alsof je de verfstreken van de Rembrandt kunt voelen omdat je de eigenaar bent. Maar dan digitaal. Iedereen kan ernaar kijken, alleen de eigenaar kan er verder iets mee doen. Of het per ongeluk kwijtraken.

Waar is dat kunstwerk dan? Het is vastgelegd op een blockchain, in dit geval die van Ethereum. Het beeldende deel is elders vastgelegd. Boeiend? Ja, voor digitale kunstenaars en de daaropvolgende bezitters van die kunst is dat zeker boeiend en misschien ook wel voor fysieke kunst. Maar voor ik daar verder op inga, eerst het kunstwerk zelf.

Everydays: the first 5000 days

De kunstenaar met artiestennaam Beeple begon op 1 mei 2007 met het plaatsen van een digitaal ‘kunst’werkje online. Zie ook een interview met Beeple, of Mike Winkelmann, zelf. Hij hield dat werkjes maken 5000 dagen lang vol tot 7 januari 2021, ofwel 13,5 jaar lang. Al die kunstwerkjes zijn samen in een groot digitaal beeld gevangen. De werkjes zelf heten ‘EVERYDAYS’, het totale werk heet ‘EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS’, iets dat mij sterk doet denken aan ‘Debt: the first 5,000 years’ van wijlen antropoloog David Graeber. Of die verwijzing ook zo bedoeld is, weet ik overigens niet.i

De artiest Beeple is een bekende bij bepaalde groepen op internet. Wat interessant is aan dit werk is dat de vooruitgang van de kunstenaar goed zichtbaar is. Ergens voelt het een beetje als een ready made, denk aan Marcel Duchamp met zijn pispot in het museum.

Het eerste plaatje dat Beeple maakte, is een balpenschets van zijn ‘Uncle Jim’ die hij als nickname ‘Uber Jay’ meegaf. Het is interessant de ontwikkeling van de kunstenaar te bestuderen. Doordat hij elke dag een plaat maakt, is het ook een document van de tijd. Later in het proces gaat Beeple in 3D werken en maakt steeds meer politiek beladen cartoons die ook allemaal per stuk te koop zijn (of waren) via beeple-collect.com als NFT’s.

Bij Christie’s wordt nu het werk met alle 5000 afbeeldingen geveild met een startbod van 100 dollar. Op moment van schrijven (vijf uur later) staat dat bedrag op 1,8 miljoen dollar. Internettijd is wat dat betreft anders, zeker als crypto-enthousiastelingen zich ermee gaan bemoeien. De nouveau riches van nu.

Digitale kunst en eigenaarschap

Digitale kunst bestaat al sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw. Het bestaat in zeer veel vormen met elk hun eigen voor- en nadelen. Een groot nadeel dat vrijwel alle digitale goederen delen is dat eigenaarschap vastleggen erg lastig is: kopiëren is immers wel heel makkelijk. Een één-op-één kopie is zo geregeld, zeker van beeld, geluid of een videogame. Hoe bewijs je dan dat jij de eigenaar bent van het digitale goed? Door te bewijzen dat je de juiste sleutel hebt. Dat systeem bestaat al langer, maar sinds de komst van Bitcoin, een waardelaag op internet, is het ook voor iedereen bereikbaar en door niemand te stoppen. Alleen zijn bitcoins geen niet-fungibele tokens maar juist fungibel, ofwel onderling inwisselbaar. De ene bitcoin is net zoveel waard als de andere, een klein stukje daarvan ook, net als bij gewoon geld. Bij kunst wil je die inwisselbare eigenschap liever niet.

Al vroeg in het bestaan van bitcoin zagen zogenaamde colored coins het levenslicht, een heel simpele versie van NFT’s bovenop de bitcoin-blockchain. Het duurde nog tot de komst van de ethereum-blockchain voordat zich een ware mini-hausse zou ontwikkelen rond de eerste echt bekende NFT’s: CryptoKitties. Dit kon vooral gebeuren omdat er een speciale standaard was ontwikkeld die het maken van NFT’s makkelijk maakte, vergelijk het met de komst van de verftube die aan de basis stond van het impressionisme: ineens hoefde je niet meer de verf te mengen op moment van gebruik, maar kon je het voorbereiden en in een tube stoppen. Hierdoor kon je de verf veel makkelijker meenemen naar buiten en zo makkelijk overal schilderen. Vergelijk dat met zo’n tokenstandaard die voor een kleine hype in NFT’s zorgde. Op het hoogtepunt werden astronomische bedragen neergeteld voor sommige katjes. Founder Cat #18 verwisselde bijvoorbeeld van eigenaar voor 253 ether (de munteenheid van het ethereumnetwerk, omgerekend in september 2018 110.000 dollar).

Vervolgens stortte alles wat met blockchains te maken had in, althans voor het grote publiek. Achter de schermen werd lustig doorgewerkt aan protocollen, ideeën, en wat al niet meer.

NFT-markten

NFT’s zijn dus vooral uniek, zoals vrijwel alles in ons analoge leven. Zelfs je telefoon is uniek, al hebben 100.000 mensen dezelfde; wat erop staat maakt dat die telefoon echt niet van iemand anders is. Je vingerafdruk maakt hem volledig van jou. Net als de geheime sleutel waar alleen de bezitter van de NFT over beschikt. Verkoop je de token? Dan zorg je er met de geheime sleutel voor dat je de token over kunt dragen aan iemand anders. Daarna kan alleen die persoon er nog wat mee, jij niet meer. Een beetje vergelijkbaar met het verkopen van je telefoon: alleen jij kunt hem ontgrendelen om de data te wissen en het weer tijdelijk tot niks meer dan een product te maken. Na de verkoop personaliseert de nieuwe eigenaar de telefoon en is die weer verworden tot een uniek apparaatje.

Je kunt je voorstellen: daar is een markt voor. Er is een enorme markt voor unieke items, voor digitale kunst. Maar de grootste markt is vermoedelijk die voor items in videogames, al neemt die markt nog steeds geen vlucht buiten de gameplatforms zelf. Eigenaren van gamestudio’s geven die macht niet bepaald makkelijk uit handen.

Inmiddels zijn er heel wat online handelshuizen voor digitale kunst, zoals OpenSea en MakersPlace. Maar technisch gezien zijn die niet nodig, ze zijn vooral handig om de kunst te vinden, te verhandelen en inmiddels ook om zelf NFT’s aan te maken. En nu dus voor het eerst (voor zover mij bekend) wordt zo’n NFT door een oudewereldveilinghuis verhandeld.

Daarnaast wordt steeds meer fysieke kunst ook als NFT opgeslagen, zoals via Artory waar Christie’s ook gebruik van maakt. Ik heb overigens wat moeite met fysieke zaken koppelen aan blockchains door er een zogenaamde ‘digital twin’ van te maken, maar het is wel handig voor het volgen van eigenaarschap. Het maakt het mogelijk lastig om in de toekomst kunst te verkopen waarvan de eigenaar de geheime sleutel niet bezit om het kunstwerk daadwerkelijk over te dragen.

Typische zaken

EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS is een project dat bestaat op de ethereum-blockchain. Je kunt het zelfs met ether kopen bij Christie’s, maar dan zijn er wel wat bijzondere restricties waarbij cryptovalutafanaten de wenkbrauwen zullen optrekken: de ether in kwestie moet van een account komen van een zogenaamde cryptowallet in beheer van bepaalde Amerikaanse bedrijven, zoals Coinbase, Gemini Trust of Paxos. Dat geeft de mogelijkheid te bewijzen dat jij de bezitter van de ether in kwestie bent en dat gaat mijnsinziens in tegen het hele idee van een open internet. Aan de andere kant kan de nieuwe eigenaar van het werk het weer doorverkopen zonder dergelijke restricties.

Van het bestaan van het 5000 DAYS-project had ik nog niet gehoord voordat ik vandaag per ongeluk in een NFT-tokenbabbel terechtkwam op Clubhouse. En in die club zaten niet de minsten, waaronder CZ, de oprichter van Binance, het grootste cryptovalutahandelshuis. Hij zat daar niet voor niets, hij was zelf nog maar net begonnen met het ontdekken van NFT’s wist hij te melden. Maar aangezien de zogenaamde Binance Smart Chain grotendeels een exacte kopie is van ethereum en daar al heel wat gaande is met NFT’s, denk ik dat hij daar niet voor het laatst mee in aanraking komt…

Eerder maakte ik een podcast over een ander NFT-project ‘Is It Copernicus’. Een project met de vraag of het kunst is, of juist iets om van te leren.

i Aangezien het werk veel politiek beeld bevat, zou het me niks verbazen. Graeber werd onder andere bekend bij het grote publiek door zijn betrokkenheid bij de Occupy Wallstreet-beweging en het boek ‘Bullshit jobs’

Blockdam Copernicus Amsterdam Berlage

Breekbaar werk als tokenverzamelaar

Is it Copernicus‘ is een glazen bol met daarin een inmiddels al lang disfunctioneel minicomputertje. In de loop van de tijd verzamelt het werk steeds meer waarde, iets dat er alleen maar uit te halen is door de bol te vernietigen en de geheime sleutel uit het minicomputertje te ontfutselen. Verleidt dit nu juist om te vernietigen of om te koesteren? Waar staat dit eigenlijk voor? Wat is het eigenlijk? Waaróm is het er eigenlijk?

Die laatste vraag is het simpelst: het ontsproot aan het brein van Maarten Smakman om blockchaintechnologie uit te leggen of in ieder geval zichtbaar te maken. De bol moet mogelijkheden laten zien en die ook vooral laten onderzoeken. Dat is ook nodig, want we zitten met een nieuw concept met blockchains en aanverwante zaken. Dat concept is lastig in de ‘oude’ taal uit te leggen. Dat vraagt om iets anders. En wat is die bol dan? Is het kunst? Is het een verzekeringspremie? Moet het ding zelf beschermd worden? Kunnen we de glazen bal laten ‘leven’ in een online wereld door andere tokens naar zijn publiek zichtbare token-adres te sturen? Moet ie in een museum? Leert zo’n fysiek ding hoe een decentrale, onzichtbare wereld functioneert? Is het iets voor studenten filosofie om hun hoofd over te breken? Leert de bol iets over speltheorie? Juist iets over wet- en regelgeving? Over hoe je smart contracts in elkaar moet zetten? Leert het iets over cryptografie? Over ethereum? Over bitcoin? Over minicomputertjes à la de Raspberry Pi? Of gewoon over hoe we kunst in de toekomst digitaal kunnen beveiligen?

Dit is geen project om nu al ellenlange traktaten over te schrijven. Het is nog een onderzoek, een lopend experiment. Over deze proef maakte ik een podcast waarin al die begrijpelijke en onbegrijpelijke vragen langskomen. Beluister hem op SoundCloud of hieronder:

De bedenker Maarten en ik kennen elkaar van Blockdam, een wekelijkse offline meetup in de Beurs van Berlage in Amsterdam, nou ja, buiten coronatijd dan. De groep die wekelijks langskomt is in basis vrij constant en trekt ook altijd weer nieuwe gezichten, mensen die willen leren over blockchain-technologie en aanverwante zaken. De groep is breed geïnteresseerd. De een is zeer kritisch op alles dat niet-bitcoin is en de ander vindt dat je het allemaal niet zo smal moet bekijken.

Dit project heeft alles te maken met decentrale systemen en vooral om te onderzoeken hoe we daar als mens mee om kunnen gaan. Ze lijken op een bepaalde manier ook veel meer op onze biologische leefwereld waarin niets centraal geregeld is. Het leuke aan het project voor mij is dat het ook mensen van buiten de vaak vrij gesloten techwereld trekt. Dit geeft andere inzichten en misschien komen we er op den duur gewoon achter dat het eigenlijk niets is, maar ook dat is wat waard.

Technisch is de bol al wat waard, want de 21 unieke tokens die ‘door’ de bol zijn gegenereerd, kost(t)en per stuk een halve ether (de munteenheid van het ethereum-netwerk). Er zijn nog een paar over en de veiling van de Copernicus-tokens eindigt op 17 februari 2021 om 9:32 CET. Mochten ze niet allemaal verkocht zijn, dan kan iemand ooit nog iets met die tokens doen, tenzij de bol vernietigd wordt.

Hoe werkt dat? De bol is van glas, die is geblazen in een glasblazerij. Het computertje werd in de bol geplaatst vlak voordat de bol gesloten werd. Aan de Raspberry Pi Zero, zo heet zo’n computertje, hangt een batterij krachtig genoeg om de Raspberry lang genoeg van energie te voorzien om alle taken uit te voeren om deze Copernicus-tokens te maken. Dat mocht pas gebeuren nadat de bol dicht was, anders zou iemand die nieuwe geheime sleutel kunnen hebben en altijd bij de waarde in de bol kunnen. Die geheime sleutel werd dus pas gegenereerd nadat de bol dicht was! Via een wifi-verbinding zijn de Copernicus-tokens vervolgens naar de decentrale ethereum-blockchain ‘gestuurd’ en op de veiling geplaatst. Kopers ‘verplaatsen’ die token vervolgens naar hun eigen publieke adres waarvan alleen zij de geheime sleutel hebben. Verwarrend? Valt wel mee, heel veel dingen op internet gebruiken een vergelijkbaar systeem, alleen weet je het niet.

Nu is het leuke dat de kopers van die tokens het geld in de vorm van ether of ETH naar het publieke adres van de Copernicus-bol sturen: je kunt dus wel zien hoeveel ether er in de bol zit, maar je kunt er nooit bij, tenzij…

Al met al een gek project. En dat is maar goed ook!

Charmante manier om seeds (op) te slaan

Charmante manier om seeds (op) te slaan

Je seed opslaan, die twaalf of 24 woorden om je cryptovalutawallet terug te kunnen halen in geval van calamiteiten, zoals een kapotte telefoon, een gecrashte computer of een defecte of verloren hardwarewallet. Die seed is immers het belangrijkste ding in de cryptovalutawereld. Maar dat ene papiertje kan nat worden, kan verbranden of gewoon wegwaaien. Is daar niet iets anders op te verzinnen? Ja, het papier plastificeren en in de brandkast* leggen. Of graveren in metaal en dat veilig opslaan in een kluis. 

Er bestaan heel wat, soms vrij kostbare, opslagmethoden voor je mnemonic key of je seed in metaal, ook wel metal crypto wallets genoemd of vergelijkbare terminologie. Sommige van die dingen hebben zelf ook weer slimme systemen om de seed nog lastiger te ontdekken met allerlei ontcijfermethoden. Jameson Lopp maakte een mooi overzicht met verschillende metalen backupmethoden op GitHub

Een van die manieren is in mijn ogen mooi en simpel, bijna charmant te noemen. Men neme doodordinaire roestvrijstalen ringen, ook wel ‘carrosseriering’, maatje M8. Een set slagletters en cijfers van 3 millimeter en eventueel nog een leuk ge-3D-print malletje om de boel netjes op je ringen te slaan, zoals de mal van Blockmit waar ik het voor het eerst zag.

Vervolgens een bout en moer en je hebt een heel goed opslagsysteem, bestand tegen water en brand. En heel veel vervelende chemicaliën. 

In mijn ogen een praktische oplossing. Niet omdat ie weinig kost, maar omdat het zo effectief is. 

Al die andere methoden vereisen één aankoop per seed. Als je eenmaal een hamer en de slagletters hebt, kun je in feite altijd maar doorslaan, zolang je ringetjes hebt. En die zijn overal te krijgen. 

We testten met Blockdam begin 2021 het slaan van deze ringetjes uit op locatie in de Beurs van Berlage. Helaas was er geen echt heel stabiele ondergrond in de beurs te vinden (een platte stenen of metalen ondergrond zoals een aambeeld is aan te bevelen), maar dat mocht de pret niet drukken.

* een brandkast is een kast die tegen hoge temperaturen kan, een gewone kluis is niet per se een brandkast, let daarop als je een kluis overweegt

Bitcoin-munt, geen echte bitcoin. Bitcoins bestaan alleen digitaal.

Bitcoin, de media en de ‘oude’ economie

Op en neer, dat doen koersen. En de laatste tijd gaan die van bitcoin en vele andere cryptovaluta weer met dubbele cijfers omhoog of naar beneden ten opzichte van ‘traditionele’ valuta. Hoog tijd voor alle niet-gespecialiseerde media om weer eens met verhalen te komen rond die muntjes met bitcoin als aanvoerder.

Die verhalen gaan vrijwel nooit over de achterliggende technieken of bijzondere eigenschappen ten opzichte van ‘gewoon’ geld. Ze gaan over geld, of eigenlijk over het huidige geldsysteem en de daarbij behorende problematiek. Ze gaan niet over het feit dat in bitcoin als protocol al een systeem ingebakken zit dat automatisch alle transactiegegevens bijhoudt. Je hebt niet eens meer een ingewikkeld en duur internationaal systeem nodig dat alle transacties bijhoudt, nee, dat zit al in het waardesysteem zélf.

De vragen gaan nog steeds over of het wel veilig is als belegging, want waarde. Het gaat niet om de vraag hoe waarde functioneert in een systeem dat zo eindig is in aantallen als bitcoin. Meer dan 21 miljoen bitcoins zullen er immers nooit zijn, al kun je die gelukkig wel heel ver achter de komma opdelen. De zoektocht van veel media is nog steeds naar de nieuwe cryptomiljonairs en naar de verliezers, de menselijke verhalen. Die zijn soms heel interessant, luister bijvoorbeeld naar de BBC-podcast over ‘crypto’scam OneCoin in ‘The Missing Crypto Queen‘, maar in het grote geheel echt niet zo relevant.

De vragen gaan over de traagheid van het systeem, en niet over de reden waarom de basis zo traag is. Overigens is dat ‘traag’ al opgelost met lagen bovenop het bitcoinnetwerk zelf. Over al die eigenschappen gaat het niet. Het is ook lastig, het is niet alleen een technisch systeem dat je moet doorgronden, je moet ook nog eens alles loslaten wat je weet en voelt bij centrale systemen. En als klap op de vuurpijl blijft het verhaal over het piramidespel terugkomen. Of de tulpenmanie. Of allebei.

EenVandaag

Donderdag 7 januari mocht professor van de VU economic and monetary policy en econoom bij de Rabobank Wim Boonstra aantreden bij NPO Radio 1. Hij mocht zijn licht laten schijnen over bitcoin. Een citaat uit de bijbehorende tweet van EenVandaag: “We kunnen niet met z’n allen slapend rijk worden” waar podcasthost Bart Mol van Satoshi Radio gevat op reageerde met een tweet: “Dat hoeft ook niet. Zolang we maar niet slapend arm worden.” 

Voor een analyse van het gesprek op EenVandaag, zie het uitgebreide twitterdraadje dat Peter Slagter van LekkerCryptisch.nl hierover schreef.

Natuurlijk, er zijn mensen die door bitcoin en andere cryptovaluta nu meer dan puissant rijk zijn. Zo gaat dat vaak met nieuwe vindingen. Die zullen hun bitcoins uit moeten geven om dingen te kopen. Maar je ziet al: voor je het weet hang je weer in het ‘kijk eens, rijke mensen!’-verhaaltje. Terwijl er hier in Nederland vooral wordt gewerkt aan het tegenwerken van mensen die met deze systemen bezig zijn zonder dat ze daar nu direct multimiljonair van worden. 

Dit gaat om begrip van het systeem. Begrip dat je er heel interessante dingen mee kunt doen, zoals het heel snel en supergoedkoop faciliteren van internationale betalingen. Dat kan namelijk want het systeem is er al. Het ligt er en iedereen kan het gebruiken. Iedereen kan met heel weinig moeite geld overmaken naar iedereen met een telefoon over de hele wereld. Zonder een bank en zonder noemenswaardige kosten.

Leest u dat. Zonder een bank. En toch zou het zomaar eens kunnen zijn dat systemen als bitcoin de laatste redding van de traditionele bank gaan worden, namelijk als vertrouwd instituut om ze te helpen op te slaan voor klanten. 

Maar dat mogen de banken zelf gaan verzinnen als ze gestopt zijn met het proberen te dwarsbomen van een systeem dat er is en, een andere interessante eigenschap, eigenaarloos is waardoor het ook niet weg te krijgen is. Je kunt het lastig maken met regeltjes, bijvoorbeeld om van fiat geld naar bitcoin, maar dan stoppen de gebruikers toch gewoon met naar fiat geld gaan? 

Waar zien we dat al gebeuren dan? Bij bedrijven die vooral niet in Nederland zitten en wel in de Verenigde Staten. Bijvoorbeeld Strike, een bedrijf dat het zogenaamde Lightning Network gebruikt. Dit is een netwerk dat als het ware bovenop het bitcoinnetwerk ligt. Met dit netwerk kun je praktisch zonder transactiekosten toch supersnel (kleine) stukjes bitcoin aan elkaar overmaken. Dat netwerk gebruikt dit nieuwe bedrijf Strike om mensen over de hele wereld de mogelijkheid te geven vrijwel direct geld in verschillende valuta naar elkaar over te laten maken. 

Het is niet de vraag óf je als traditionele bank verdwijnt omdat in elke niche wel een fintechbedrijfje springt dat het mooier, beter en sneller doet. Het is de vraag wanneer je helemaal verdwenen bent omdat je maar bleef roepen dat het ‘geen geld’ is. Misschien is dat het ook niet, althans niet in de traditionele zin van het woord. 

De vragen die Suzanne Bosman en Lammert de Bruin stelden aan Boonstra waren overigens niet slecht. Je hoorde al een soort van scepsis in hun intonatie met betrekking tot de antwoorden die hij gaf. Ze hadden alleen door kunnen vragen. Ze hadden kunnen vragen of hij misschien in een notendop zou kunnen uitleggen hoe bitcoin werkt, ongeacht of het in zijn ogen een nuttig financieel instrument is of niet. Dan hadden we waarschijnlijk kunnen vaststellen dat dit niet het geval is en dat hij daar zat op zijn merites van professor aan een universiteit en die van econoom verbonden aan een grote Nederlandse bank. 

Goede, inhoudelijke gesprekken en bijbehorende kritiek, dat is natuurlijk nooit weg en belangrijk om ervoor te zorgen dat wet- en regelgeving een beetje in de pas blijft lopen met wat er in de maak is in plaats van rücksichtslos regels gestoeld op de ‘oude’ economie op totaal andere systemen te plakken. Dat maakt niet alleen bitcoin beter en sterker, maar ook de samenleving zelf.

Als je dan voor de zoveelste leutert over een piramidespel, wat het aantoonbaar níet is, tja. Dan ben je wel een beetje ‘af’.

U-bocht vernietigt recht op financiële privacy

U-bocht vernietigt recht op financiële privacy

Of hoe de EU door de aansporing van de FATF van elke blockchain een data-surveillancesysteem maakt

Inmiddels is het voor iedereen salonfähig om te klagen over het niet respecteren van privacy. Zelfs de best onderzochte app op het gebied van privacy, de als open source-project gebouwde CoronaMelder, moest het constant ontgelden omdat het heel misschien zo zou kunnen zijn dat ergens inbreuk op de privacy van burgers gemaakt zou kunnen worden.

En dat is goed. Heel goed. Al tientallen jaren leken privacyvoorvechters tegen complete desinteresse van politiek en publiek aan te lopen als het om online privacy ging. Niemand leek het iets te kunnen schelen, totdat daar langzaam verandering in kwam onder aanvoering van de EU. De Algemene Verordening Gegevensbescherming of AVG werd in eerste instantie gehaat. Nu blijkt dat ‘Europa’ daarmee in een groot deel van de wereld de eisen voor privacy op internet iets heeft verbeterd en nu vinden we het ineens ‘onze’ AVG.

Ondertussen vindt op grote schaal een privacyschending-in-wording plaats die alles wat met de AVG is bereikt, volledig teniet doet. Dat allemaal als gevolg  van een organisatie die stilletjes achter de schermen de boel aanjaagt: de Financial Action Task Force of FATF.

Waarom is dit belangrijk?

Blockchains en afgeleiden worden steeds meer gebruikt binnen allerlei decentrale systemen op internet
Ongemerkt zullen steeds meer mensen hier gebruik van maken
Door richtsnoeren van de Financial Action Task Force zullen alle virtuele tokens of coins in de toekomst gevolgd gaan worden 
Daarmee veegt de EU in een paar woorden alles dat bereikt is met de AVG van tafel

De FATF is geen wetgevend orgaan, maar zorgt wel voor zogenaamde richtsnoeren. Hou je je niet aan die richtsnoeren of veins je er niet aan mee te doen, dan lig je er voor een groot deel van het internationale handelsverkeer uit, vooral het handels- en financiële verkeer met de VS.

Toevallig beoordeelt de FATF volgend jaar Nederland en ons land staat er niet goed op. Telkens weer blijkt dat grote grijze geldstromen ongehinderd door het Nederlandse financiële systeem kunnen lopen. Dat alles zorgt voor een overijverig Ministerie van Financiën dat alle regeltjes van de FATF minutieus in wil voeren en zich eraan wil houden. Of toch in ieder geval op papier. Een van die regeltjes zorgt voor een extreme vorm van het constant volgen van burgers en bedrijven over de hele wereld, zonder dat daar aanleiding voor is. Deze vorm van privacyschending moet ‘helpen in de strijd tegen witwassen’, maar we weten allemaal dat de echte boeven hier altijd weer wegen omheen weten te vinden. Een wassen neus met enorme gevolgen voor de gewone mens.

Travel rule voor cryptobedrijven

Vorig jaar kwam de FATF met regels waarin zogenaamde Virtual Asset Service Providers of vasp’s bij elke transactie naam en adres van zowel zender als ontvanger mee moesten sturen. Dit heet ook wel de travel rule waarbij klantinformatie met de transactie mee moet reizen.

De discussie over de travel rule leek tot nu toe beperkt tot de groep bedrijven die zich bezighielden met virtuele valuta en directe afgeleiden daarvan. Veel blockchainontwikkelaars leefden in de veronderstelling dat de regel aan hen voorbij zou gaan. Dat was ook niet gek als je kijkt naar de huidige definitie van virtuele valuta in de Europese anti-witwasregels. Kort samengevat: een digitale weergave van een waarde die niet door een centrale bank of overheidsinstantie wordt uitgegeven, maar wel als ruilmiddel wordt geaccepteerd1

Die laatste definitie is in aanstaande EU-regelgeving, de Regulation on Markets in Crypto-assets (MiCA), veranderd en heel breed gemaakt. Zo sluit de regelgeving beter aan bij de FATF-definitie van crypto assets2, namelijk een digitale weergave van waarde of rechten die elektronisch kan worden overgedragen met behulp van distributed ledger-technologie3, waar ook blockchains onder vallen.

Onder zo’n brede interpretatie van de definitie van een crypto-asset vallen in feite bijna alle (toekomstige) blockchaintoepassingen4, zoals bijvoorbeeld een virtueel zwaard in een computerspel of blockchaintoepassingen binnen de transport en logistiek. Omdat alles in de toekomst vermoedelijk een zogenaamde digital twin of digitale representatie krijgt, is de reikwijdte nauwelijks voor te stellen5.

Ingrijpend

De travel rule is nog niet van toepassing, maar we kunnen in Zwitserland al zien wat voor impact de regel kan hebben op privacy. De Zwitserse toezichthouder heeft namelijk een richtsnoer gepubliceerd hoe die de travel rule wil inzetten. De Zwitserse regels vereisen dat de cryptobedrijven kunnen bewijzen dat de persoon achter de ontvangende wallet6 die ook echt bezit. Dat schendt niet alleen de privacy van de ontvangende persoon, maar door de werking van deze decentrale online systemen ook de privacy van iedereen verderop in de keten. Daarnaast moet je je afvragen of je weer een bak aan persoonsgegevens bij een derde partij wil neerleggen die alleen maar gestolen kunnen worden.

Een bericht op de website van De Nederlandsche Bank, tegenwoordig ook toezichthouder op de Nederlandse cryptobedrijven, laat zien dat het hier ook die kant op gaat. De aanbieder van cryptodiensten in Nederland moet vaststellen dat de persoon ook daadwerkelijk de ontvanger of verzender van de cryptovaluta is. Een ander voorstel vereist zelfst dat bekend moet zijn dat de wallet van de ontvanger daadwerkelijk van die ontvanger is. Met andere woorden: je mag cryptovaluta kopen, maar vanaf dat moment wordt je behandeld alsof je verdacht bent in de ogen van DNB. 

Aan de andere kant kun je stellen dat het niet zo raar is dat DNB wil weten wie wat ontvangt of verstuurt. Dat gebeurt bij banken toch ook? Dat klopt een beetje. Als je een betaling aan iemand in het buitenland doet, hoeft de bank alleen maar te checken of de ontvanger op een sanctielijst staat. Of de ontvanger daadwerkelijk over de bankrekening kan beschikken, is zelfs niet van belang. Toch doet DNB alsof deze regels uit de sanctiewet voortvloeien, terwijl dat bij banken niet eens van toepassing is.

Zijn er dan nu helemaal geen checks and balances bij die cryptobedrijven in Nederland? Zeker, in de meeste gevallen worden transacties uitgevoerd met behulp van iDeal, waardoor sowieso al de identiteit van de koper bekend is. Met behulp van al lang bestaande regels is het daardoor al heel goed mogelijk om vreemde transacties te monitoren. Met het grote verschil dat eerst een strafbaar feit moet zijn vastgesteld voordat verder onderzoek gedaan wordt naar de betrokkenen.

Eeuwige datasurveillance

Al ruim dertig jaar lang passen we steeds meer datasurveillance toe op banken en andere financiële instellingen, zonder noemenswaardig succes. Wat de Europese Commissie en de FATF voorstellen is dat we voor crypto-toepassingen en toekomstige blockchains een nog groter sleepnet gaan neerzetten. Dit is water naar de zee dragen, dat laten de ervaringen rond de FinCEN-papers en FIU-meldingen7 overduidelijk zien. Het gevolg: nog meer massaal data verzamelen en iedereen al vast als schuldige aanmerken. Er worden massaal data verzameld alsof mensen schuldig zijn en van enig echt vervolg is geen sprake. De kleine spelers worden lastig gevallen en de grote blijven buiten schot. 

Hoe zou die datasurveillance in de fysieke wereld voelen? Stel, je geeft of leent een papieren boek aan iemand. Hier, alsjeblieft. Een boek, veel plezier ermee. Dat hoeft niemand te zien, de boekhandel niet die het boek ooit verkocht en de gever hoeft niet te weten of de gelukkige krijger het boek ooit nog aan iemand anders geeft. Stel dat dit verboden wordt, dat je je boek alleen nog maar met behulp van een derde partij aan iemand anders mag geven, omdat het anders illegaal is?

Belachelijk zouden we dat vinden. 

Maar dat is precies wat er nu gaande is. In de regelgeving van de FATF, regels die dus niet moeten, maar wel iedereen zal toepassen, staat dat de volgende klantgegevens met die virtuele transacties naar de andere partijen mee moet worden gestuurd, anders mag je de transacties niet uitvoeren: 

The required information includes the: (i) originator’s name (i.e., the sending customer); (ii) originator’s account number where such an account is used to process the transaction (e.g., the VA wallet); (iii) originator’s physical (geographical) address, or national identity number, or customer identification number (i.e., not a transaction number) that uniquely identifies the originator to the ordering institution, or date and place of birth; (iv) beneficiary’s name; and (v) beneficiary account number where such an account is used to process the transaction (e.g., the VA wallet). It is not necessary for the information to be attached directly to the VA transfer itself. The information can be submitted either directly or indirectly.

Onder het mom van witwassen en terrorismebestrijding wordt alles elke keer weer vloeibaar. Het is de stoplap waarmee alles dat eigenlijk niet kan of mag toch ineens probleemloos overal doorkomt.

Kamervragen en Europese klachtenprocedure

Het is niet zo dat niemand deze uitbreiding van regelgeving zag aankomen, maar het is complex en een heel langdurig proces dat eigenlijk niet samen te vatten is. Simon Lelieveldt, voormalig hoofd toezicht en financiële markten van de Nederlandse Vereniging van Banken, werkte al in 2006 aan de invoering van de travel rule in het bankwezen. Inmiddels is hij zelfstandig adviseur voor verschillende fintechbedrijven en luidt al ruim een jaar de noodklok rond de FATF-regels en andere datasurveillance. Samen met Privacy First en de Vereniging Bitcoinbedrijven Nederland stuurde hij brieven aan zowel de Minister van Financiën Hoekstra en de Eerste Kamer. Daarop kwam een ontwijkend antwoord van Het Ministerie dat deed alsof het alleen voor bitcoins bedoeld was en nooit opgerekt zou worden tot overige digitale blockchaintokens. Inmiddels wordt die definitie inderdaad opgerekt.

Lelieveldt heeft inmiddels een infringementklacht bij de Europese Commissie ingediend met betrekking tot de vijfde Anti-witwaswet van de EU (oh ja, die is er ook nog). Daar wijst hij, onder verwijzing naar een vuistdik proefschrift op het in strijd zijn met fundamentele mensenrechten van de witwasregelgeving, op 17 punten. Inmiddels heeft hij ook antwoord gekregen van de Commissie. Men probeert de discussie onder het tapijt te vegen:

The EU legislator carefully considered the fundamental rights aspects of 5th Anti Money Laundering Directive at time of its adoption, and concluded it remains limited to what is necessary and proportional.

In addition, you do not indicate how the Dutch law at stake would go beyond the processing provided for under the 5th Anti Money Laundering Directive and constitute unlawful processing.

As pointed out by the Dutch Data protection authority, the European Commission will draw up a report on the implementation of the Anti-Money Laundering Directive by January 2022. Pursuant to Article 65 of this Directive, the report will include in particular “an evaluation of how fundamental rights and principles recognized by the Charter of Fundamental Rights of the European Union have been respected”.

Given the above, the European Commission does not intend to open an infringement procedure.

Lelieveldt heeft inmiddels ook al een reactie terug gestuurd:

I am somewhat puzzled why your services would attach a different weight to the observations of our DPA-s as well as the recent Court of Justice verdicts on export of data to the US. Of course the complaint form does not allow elaborate wording, which is why I referred to the dissertation of C. Kaiser. It provides 17 fundamental legal arguments why there are already now violations of human rights by means of the AMLD5 rules. I would have hoped those would be taken into consideration. The referral to the planned evaluation procedure is interesting in this respect but does not equal a further consideration by the Court of Justice, to which the procedure might provide access.

Tegelijk verzucht hij dat de procedure hem merkwaardig voorkomt, aangezien hij met 25 jaar ervaring in het veld van Europese regelgeving behoorlijk de weg weet en erop vertrouwde dat een goed onderbouwd argument van een insider toch op zijn minst zijn weg zou moeten vinden naar het Hof van Justitie. 

If with my 20 plus years of experience I am unable to convince you to at least take the complaint into further consideration, what would it take for any other less-EU-law literate citizen to be able to do so?

Zal het tij keren?

Het heeft zes jaar geduurd voordat we af waren van het versturen van transactiegegevens van elke SWIFT-transactie naar de VS. Gaan we nu weer dezelfde fout maken om een probleem aan te pakken dat heel ergens anders zijn oorsprong heeft? Het lijkt er wel op.

Uiteindelijk zorgen de FINCEN-papers weer tot veel woorden bij banken, uiteraard weer zonder veroordelingen. Banken zullen nog duurdere systemen gaan inzetten en honderden miljoenen zullen er weer tegenaan gegooid worden om voor de bühne te zorgen dat ‘het lijkt alsof  er wat aan gedaan wordt’. Over een paar jaar zal weer blijken dat de grote vissen probleemloos door alle mazen van de richtsnoeren heen wisten te zwemmen, weer gevolgd door nieuw onderzoek. Weer mea culpa’s en sorry’s en weer geen topmensen de bak in. Wel weer de volgende hap uit het laatste beetje privacy, of wat er nog van over is. 

Zolang de oorzaken van witwassen en ander potentieel criminele geldstromen niet aangepakt worden, zal er niets veranderen voor de echte boeven. Slechts het klootjesvolk, wij dus, hebben er last van en wij doen er al lang niet meer toe wat het accepteren van deze privacyschendende U-bocht laat zien.

Door de werking van blockchain(achtige) technieken, wordt het heel erg makkelijk iedereen voor altijd te blijven volgen. Het recht op privacy wordt hiermee volledig teniet gedaan. Dat is nog vreemder als je bedenkt dat het niet heel moeilijk is om via bestaande juridische wegen mensen te mogen onderzoeken waarbij dezelfde informatie naar boven te halen is, het vergt alleen iets meer werk.
Er is een lichtpuntje: de rechter. Het Europese hof van Justitie heeft pittige uitspraken gedaan die de privacy beschermen. In Nederland hadden we de SyRi-uitspraak en start binnenkort een rechtszaak van Privacy First tegen een verplicht dataregister van aandeelhouders dat sinds eind september verplicht gevuld moet worden. Te hopen is dat  ook in deze zaak de rechter de burger wél beschermt tegen een te uitbundig privacyschendende overheid.

1. …a digital representation of value that is not issued or guaranteed by a central bank or a public authority, is not necessarily attached to a legally established currency and does not possess a legal status of currency or money, but is accepted by natural or legal persons as a means of exchange and which can be transferred, stored and traded electronically;
2. ‘crypto-asset’ means a digital representation of value or rights, which may be transferred and stored electronically, using distributed ledger or similar technology;
3. a class of technologies which support the distributed recording of encrypted data.
4. FATF-aanbeveling: The required information includes the: (i) originator’s name (i.e., the sending customer); (ii) originator’s account number where such an account is used to process the transaction (e.g., the VA wallet); (iii) originator’s physical (geographical) address, or national identity number, or customer identification number (i.e., not a transaction number) that uniquely identifies the originator to the ordering institution, or date and place of birth; (iv) beneficiary’s name; and (v) beneficiary account number where such an account is used to process the transaction (e.g., the VA wallet). It is not necessary for the information to be attached directly to the VA transfer itself. The information can be submitted either directly or indirectly, as set forth in in INR. 15.
5. Je zou zelfs kunnen beargumenteren dat Facebook daarom Libra bouwde: zo moeten ze mensen volgen, want het zijn de regels, ook al gaat het tegen de AVG en rechten van de mens in.
6. Een wallet is een veelomvattende term voor een persoonlijke digitale ‘kluis’ waar je waardevolle digitale spullen in kunt bewaren. DNB noemt het ‘cryptobewaarportemonnee’.
7. FIU: Financial Intelligence Unit

eBook van “Cryptovaluta voor Dummies” beschikbaar

eBook van “Cryptovaluta voor Dummies” beschikbaar

Het heeft even geduurd, bijna een jaar, maar het e-boek of ebook van Cryptovaluta voor Dummies is eindelijk verkrijgbaar, zowel bij Bol.com, Kobo als Amazon (Kindle).

Voor aanvullingen over wat er afgelopen jaar gebeurd is, volg onder andere de Cryptovaluta voor Dummies-categorie met aanvullingen, zoals een geüpdatete uitleg over het volgen van je hardwarewalletfondsen op mobiele wallets op je telefoon, de veranderingen rond Bitcoin Cash en Bitcoin SV en het instellen van een extra passphrase op je hardware-wallet.

Veel plezier ermee op deze manier, voor velen vermoedelijk een stuk praktischer dan het kopen van een fysieke versie!

Cryptovaluta voor Dummies, door Krijn Soeteman
Cryptovaluta voor Dummies
Lightning-adoptie, hoe gaat het eigenlijk?

Lightning-adoptie, hoe gaat het eigenlijk?

Iedereen die al een tijdje met Bitcoins bezig is, heeft wel eens gehoord van de pogingen om snellere, goedkopere en makkelijkere betalingen in een tweede laag bovenop Bitcoin te bouwen in de vorm van het Lightning Network of LN. Dat werkt inmiddels best aardig, als je een beetje oplet.

Blockstream

Zou ik nu een Lightning-wallet aanbevelen aan iemand met weinig tot geen kennis van Bitcoin of cryptovaluta in het algemeen? Mijn antwoord is eigenlijk: ja! Het werkt gewoon. Wel met de mededeling dat als hun LN-bezittingen boven een bepaald bedrag komen, dat ze dan een deel naar een echte bitcoinwallet moeten overhevelen natuurlijk (iets wat over niet al te lange tijd natuurlijk gewoon binnen elke normale wallet geïntegreerd is).

Inmiddels zijn er verschillende wallets die het voor de eindgebruiker gewoon heel makkelijk maken, zoals de Wallet of Satoshi of Breez Wallet. Dit soort wallets wordt niet echt gewaardeerd door de purist die alles in eigen hand wil houden, maar je kunt ook mij eigenlijk niet vragen om een channel te openen met mijn eigen node thuis. Althans, dat kan ik niet binnen 5 minuten en na die 5 minuten moet je ook nog wachten op minstens één bevestiging van het bitcoinnetwerk voor je storting. Nou ja, je bent in ieder geval een half uur verder en dat is niet zo praktisch.

Het komt er in het kort op neer dat wallet-providers zoals Satoshi of Breez al vast een channel voor je bekostigd hebben, waardoor je gewoon direct Lightning-betalingen kunt ontvangen. Bij ‘normale’ LN-wallets moet je eerst een miniplukje bitcoins naar je wallet sturen, bijvoorbeeld het equivalent van 10 euro, dan moet je met die 0.00xx bitcoin het channel funden. Dan moet je wachten tot de transactie daadwerkelijk op het mainnet, dus het gewone bitcoinnetwerk, bevestigd is en pas daarna kun je LN-betaling ontvangen of versturen.

Begrijp me niet verkeerd, ik beleef er plezier aan om zo’n tweede variant te proberen, bijvoorbeeld met de Eclair-wallet*, maar dat is meer om te leren dan dat ik iemand vraag zo een betaling te ontvangen. Eigenlijk wil je gewoon precies dit: je installeert een LN-wallet, iemand stuurt je een LN-betaling en je hebt direct wat satoshi’s (de kleinste bitcoin-eenheid) op je wallet staan.

Iedereen begrijpt, of zou moeten begrijpen, dat LN bedoeld is voor kleine bedragen en dat je daar geen grote hoeveelheden bitcoins mee moet willen stallen, althans op dit moment nog niet. Veel payment-providers die bijvoorbeeld betaalterminals in winkels hebben, willen graag over niet al te lange tijd volledig over op LN-betalingen, want dat scheelt een hoop voor zowel klant als winkel.

Over dat laatste: mijn persoonlijke ervaring onlangs (19 oktober 2019) bij een meetup van De Bitcoin Show was erg positief: ik heb alles met LN betaald en dat ging als een trein. Soms duurde het genereren van de QR-code op de oudere iPad nog het langst. In de laatste aflevering (Central Bankers Revolt) van de show werd gezegd dat 50 procent van de meetup-bezoekers met LN betaalde en 50 met het bitcoinhoofdnetwerk. Oh, en nog wat met pin en contant, maar daar hebben we het nu niet over ;)

Waar zien jullie nog meer goede gebruiksmogelijkheden voor het LN-netwerk?

* Let ook op de nieuwe wallet van Eclair, Phoenix!

Hoe maak je een hardwarewallet nog veiliger?

Hoe maak je een hardwarewallet nog veiliger?

Met een extra wachtwoordzin of passphrase

Hardwarewallets zijn voor de meeste gebruikers de veiligste manier om de toegang tot hun cryptovaluta veilig te houden. Ondanks dat dit een zeer veilige manier van bewaren is, zit er een klein addertje onder het gras: de seed.

De seed bestaat uit 12 of 24 woorden die je op moet schrijven bij het instellen van een hardwarewallet. Het advies is deze niet digitaal op te slaan, maar op een stuk papier. Eventueel kun je het papier lamineren om te beschermen tegen waterschade. Vervolgens stop je het papier op een veilige plaats weg en verstop je een kopie van het papier elders. Dat laatste is belangrijk omdat je nooit weet wat er met je eigen huis gebeurt. Een brand kan bijvoorbeeld aardig wat roet in het eten gooien.

Foto van Seed phrase-pagina Bitcoin Wiki (woorden werken niet)

Maar dit systeem heeft één nadeel: als iemand ergens een stuk papier met 12 woorden vindt, weet deze persoon vermoedelijk vrij snel dat deze woorden de toegang kunnen verschaffen tot cryptovaluta. Dan ben je de klos. Om dit te voorkomen, kun je enkele woorden toevoegen aan deze seed die je niet op dezelfde plek bewaart. Op die manier kan iemand niets met die 12 woorden alleen. Je kunt de extra wachtwoordzin bijvoorbeeld bij iemand anders fysiek opslaan, maar deze kun je eventueel in een wachtwoordmanager zetten. Afhankelijk van hoeveel extra veiligheid je nodig denkt te hebben.

Deze extra wachtwoordzin verlengt in feite je seed. Dus in plaats van

witch collapse practice feed shame open despair creek road again ice least 

heb je

witch collapse practice feed shame open despair creek road again ice least extra zinnetje woorden

als seed. Op de bip39-website van Ian Coleman kun je mooi zien wat voor verschil dat maakt: https://iancoleman.io/bip39/

Het instellen van zo’n extra wachtwoord is niet heel moeilijk, maar verschilt per hardwarewallet.

Check de website van je hardwarewalletbouwer om te kijken hoe dat precies werkt! (Trezor of Ledger bijvoorbeeld).

En test je setup voordat je er daadwerkelijk fondsen naartoe stuurt, zodat je zeker weet dat je geen fouten gemaakt hebt. Dit betekent dat je de hardwarewallet helemaal reset naar fabrieksinstellingen en test of je alles goed gedaan hebt (uiteraard voordat je er cryptovaluta naartoe hebt gestuurd).

Vergeet ook niet de mensen die toegang hebben tot je seed te vertellen dat ze nog een stukje nodig hebben. Hoe ze daarbij moeten komen in geval van calamiteiten, daar moet je zelf maar over nadenken.

Wat doet zo’n extra stukje seed nou eigenlijk?

Zoals ik al eerder schreef, maakt het je seed een stukje langer. Seeds bestaan uit specifieke woorden uit bepaalde woordenlijsten, andere woorden kun je daar niet voor gebruiken. De seed phrase kan uit eigen woorden bestaan. Als je nu in die bip39-generator kijkt en je vult willekeurig 12 woorden in uit de Engelse woordenlijst die gebruikt wordt voor de bip39-seed, dan krijg je bitcoinadressen te zien aan het eind van de pagina. Als je ook maar 1 letter toevoegt aan het passphrase-invulveld, dan zie je dat alles verandert, dus de bitcoinadressen én de geheime sleutels.

Ik maakte er ook een korte video over:

Cryptovaluta voor dummies – addendum p. 120

Cryptovaluta voor dummies – addendum p. 120

Of: wijzigingen sinds het boek verscheen

Een boek schrijven is een tijdrovende bezigheid en vervolgens komt het uit op papier (23 november 2018). Dat is op zich niet erg, maar als je over dingen schrijft die met internet te maken hebben, dan loop je snel achter. Het grootste deel van mijn boek ‘Cryptovaluta voor dummies‘ is voor langere tijd ‘houdbaar’, maar dat geldt niet voor alles. Hier volgt een lijst met pagina’s waar zaken inmiddels door de tijd zijn ingehaald (op dit moment 1 pagina):

  • Pagina 120: “Publieke HD-sleutels vinden in Ledger Wallet Bitcoin“. Hier staat dat je met je Ledger Nano S een Legacy-account moet gebruiken (bitcoin-adressen die beginnen met een 1), maar sinds 10 december 2018 is de wallet waarmee we dit uitvoeren (Mycelium, Play Store / App Store) volledig compatibel met SegWit. Ook is het niet meer aan te raden daarvoor de – inmiddels ook legacy – Chrome Ledger-app te gebruiken. Hieronder volgt een nieuwe, betere en veiligere manier:

Publieke HD-sleutels vinden van je hardware-wallet en die importeren in een watch-only-mobiele wallet

De nieuwe titel is mogelijk verwarrend voor niet-bezitters van het boek zelf, maar het komt hierop neer: je kunt de zogenaamde extended public key van bitcoin-wallets (en vergelijkbare munten) gebruiken om op je mobiele telefoon een watch-only-wallet te maken. Dit houdt in dat je nieuwe bitcoinadressen op je telefoon kunt genereren voor je hardwarewallet zonder je deze wallet bij je hoeft te hebben en hier toch nieuwe adressen voor kunt maken (niet verplicht, maar wel verstandig om te doen).

De meeste hardwarewallets werken ook samen met Electrum, de de-facto, open source light-wallet. We gebruiken daarom nu niet de meegeleverde applicatie van de hardwarewallet (Ledger, Trezor, etc.), maar Electrum.

In Electrum gaan we drie verschillende extended public keys exporteren en gebruiken in Mycelium. Namelijk: xpub, ypub en zpub. De eerste, xpub, is de oudste ‘versie’ (BIP32) en is bedoeld voor bitcoinadressen die beginnen met een ‘1’. De tweede is een achterwaarts compatibel (lees: wallets die alleen BIP32 ondersteunen kunnen er ook naartoe sturen) SegWit-formaat. Adressen gegenereerd vanuit ypub beginnen met een ‘3’ en vallen onder BIP49. Dan is er nog zpub en dat is niet achterwaarts compatibel. Die adressen beginnen met ‘bc1’. De adoptie van dit formaat kwam langzaam op gang, maar inmiddels ondersteunen de meeste moderne wallets het.

Electrum xpub exporteren:

  • Start Electrum (als je al een keer een Electrum-wallet aangemaakt hebt, moet je die eerst openen)
  • Maak een nieuwe wallet aan en noem deze XPUB en kies Volgende/Next
  • Kies de bovenste wallet (Standard wallet), Volgende/Next
  • Kies ‘Gebruik een hardwarewallet / Use a hardware device’, Volgende/Next
  • Ontgrendel je hardwarewallet en selecteer de Bitcoin-wallet op de hardwarewallet
  • In Electrum staat iets als: Hardware Keystore en staat één apparaat geselecteerd, kies Volgende/Next (als het niet lukt, ga twee stappen terug naar waar je de Standard Wallet aanmaakte, daarna weer Volgende: kies HW-device/Volgende
  • Script type and Derivation path kies daar ‘legacy (p2pkh)’ en laat het pad met m/44’/0’/0′ ongewijzigd, Volgende/Next
  • Encrypt wallet file is alleen om het lokale bestand op je harde schijf te beveiligen, dit heeft niets te maken met je ledger zelf. Gebruikt het gewoon maar.
  • Electrum genereert een wallet die je alleen met je hardwarewallet kunt ontgrendelen. Je kunt géén geheime sleutels van je hardwarewallet vinden via Electrum.
  • Navigeer naar Wallet –> Information. Er verschijnt een popup met je Master Public Key.
  • Klik rechtsonder vlak boven ‘Close’ op het QR-code-tekentje en de QR-code van je master public key verschijnt
  • Open Mycelium op je mobiele telefoon en ga naar het tabblad Rekeningen/Accounts
  • Klik op het sleutelicoontje met een + ernaast
  • Scroll naar beneden en selecteer Geadvanceerd (sic)/Advanced (voer evt. je pincode in)
  • Selecteer ‘Scan’ en scan de XPUB-sleutel van Electrum
  • Mycelium voegt automatisch het nieuwe account toe

Dit werkt exact hetzelfde voor de ypub en de zpub.

Waarschuwing: vanuit sommige software wordt bij SegWit (beginnend met een ‘3’ of ‘bc1’) in plaats van een ypub een xpub gegenereerd. Dit kan en is technisch geen probleem, maar je kunt de fondsen niet verplaatsen vanuit je mobiele wallet omdat je daar geen geheime sleutels van hebt. Als je denkt slim te zijn en de bij een SegWit-account gegenereerde xpub te kopiëren en te plakken in Electrum heeft het alsnog geen zin: je kunt je fondsen zien, maar je hardwarewallet is niet gekoppeld en dus kun je geen transactie ondertekenen. Om dit te regelen, moet je de geheime sleutels van je publieke sleutels zien te vinden en dat leg ik op Stack Exchange uit.

Nu heb je op je Mycelium-wallet de mogelijkheid Bitcoins te ontvangen zonder dat je die daarmee direct kunt uitgeven. Je kunt ook mooi bijhouden hoeveel Bitcoins je hebt staan op je hardwarewallet.

Hoe geef je deze Bitcoins dan weer uit? Heel simpel: door de software van je hardwarewallet te gebruiken of door je Electrum-wallet te ontgrendelen met je hardwarewallet.

Wanneer gebruik je dit niet? Als je dit doet, betekent het wel dat al je fondsen die aan het specifiek x-, y- of zpub-adres van je hardwarewallet gekoppeld zijn, ook zichtbaar zijn. Stel je hebt een hardwarewallet waar heel veel geld op staat, wil je dat misschien niet voor iedereen zichtbaar hebben (stel je kijkt even snel in de kroeg naar je wallet). Dit staat dan vermoedelijk op je legacy (xpub) of SegWit (ypub) account.

Maak één specifiek account aan dat je aan je mobiel koppelt want dan ontvang je wel cryptovaluta op je hardwarewallet, maar niet op je belangrijkste account. Mocht iemand ooit je telefoon te pakken krijgen en toch op de een of andere manier je publieke x-, y- of zpub weet te kopiëren, dan kan deze persoon alleen kleine transacties zien (met je publieke master keys kun je alle publieke adressen inzien die aan een master key gekoppeld zijn, dus ook alle transacties).

  • Nog niets. Kom je iets tegen? Laat het me weten via Twitter.

Cryptovaluta voor dummies – addendum Bitcoin Cash

Of nieuwe ontwikkelingen sinds het boek verscheen

Het is natuurlijk niet mogelijk om tot in den treure alle wijzigingen bij te houden die sinds 1 oktober 2018 plaatsvinden binnen de cryptovalutawereld, maar enkele zaken zijn wel van belang, zoals een fork van de bekendste fork van bitcoin, namelijk die van bitcoin cash in bitcoin cash ABC en bitcoin SV. Het gaat om pagina 59 t/m 62 met de grootste wijziging op pagina 62:

Bitcoin cash (BCH)

Bitcoin cash forkt zelf in november 2018 in bitcoin cash ABC (bch en soms bchabc) en bitcoin SV (bsv, soms bchsv). Daarbij is de bch-keten technisch gezien de ‘oude’ bitcoin cash-blockchain en bsv de fork. Bij bch worden enkele nieuwe regels toegevoegd aan het protocol, waardoor deze blockchain iets meer kan dan voorheen. De blockgrootte blijft wel 32 MB.

De mensen achter bsv vinden dat ze zich volledig aan de bitcoin whitepaper houden en draaien met hun keten zelfs heel veel veranderingen terug. Niet alles kan makkelijk teruggedraaid worden, anders zijn bepaalde fondsen uit het verleden niet meer toegankelijk. Ze houden van heel grote blokken voor in de blockchain. Hun blockchain krijgt blokken van 128 MB met het idee om altijd door te kunnen groeien met de blokgrootte.

Het gaat te ver om het schisma in de bitcoin cash-community helemaal te behandelen, maar zoeken op “bitcoin cash hash war” of “bitcoin abc vs bitcoin sv” met zoekdatum tweede helft 2018 levert voldoende informatie op.

Zie ook Aaron van Wirdums post op Bitcoin Magazine.